Όταν η ειρήνη γίνεται πανικός. Τι τρελαίνει τον σκύλο σου; (Μέρος 1ο)

Φαντάσου ότι κάθεσαι στην αγαπημένη σου πολυθρόνα, κάποιο απόγευμα, παρέα με τον αγαπημένο σου τριχωτό φίλο.

Δεν κουνιέται φύλλο μέσα στο σπίτι, τα φώτα είναι χαμηλά και επικρατεί παντού ηρεμία.

Τότε, ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση, ο κολλητός σου αρχίζει να τρέμει.

Οι παλμοί του ανεβαίνουν ιλιγγιωδώς, λαχανιάζει, βαδίζει νευρικά πέρα-δώθε και ψάχνει εναγωνίως κάπου να κρυφτεί.

Φωνάζεις το όνομα του, όμως αδιαφορεί κυριευμένος από τον φόβο του.

Αυτή η ξαφνική αλλαγή, από τη νιρβάνα στον πανικό είναι σπαρακτική, όταν τη ζεις και γεμάτη σύγχυση για να την κατανοήσεις.

Όμως, ίσως είναι κάτι παραπάνω από απλά “νεύρα”.

Πολλοί σκύλοι βιώνουν κάποιο επεισόδιο που εμείς το βαφτίζουμε “κρίση πανικού”.

Αυτό μπορεί να είναι έντονο, απρόβλεπτο και μας κάνει να νιώθουμε αβοήθητοι, όταν συμβαίνει.

Θέλεις, τα καλά νέα;

Ναι, μπορείς να βοηθήσεις, μαθαίνοντας τι προκαλεί αυτές τις απρόβλεπτες εκρήξεις και πως πρέπει να αντιδράσεις, για να ξανανιώσει ο κολλητός σου τη γαλήνη, αλλά και να προλάβεις τις δυνητικές επαναλήψεις τους.

Τι σημαίνουν για τους σκύλους οι “κρίσεις πανικού”;

Όταν βιώνουμε μία “κρίση πανικού”, νιώθουμε τον φόβο να κατακλύζει το είναι μας.

Η καρδιά μας χτυπάει δυνατά, η αναπνοή μας δυσκολεύει και συνήθως νιώθουμε ζαλισμένοι και αποκομμένοι από την πραγματικότητα.

Στους σκύλους, μοιάζει κάπως διαφορετικά, όμως η συναισθηματική φόρτιση είναι παρόμοια.

Σύμφωνα με ειδικούς επιστήμονες στη συμπεριφορά των σκύλων, τα φιλαράκια μας μπορούν να βιώσουν “κρίσεις πανικού”, δηλαδή ξαφνικές και έντονες δόσεις φόβου και άγχους που προκαλούν φυσικές αντιδράσεις, όπως το τρέμουλο, το λαχάνιασμα και η τάση διαφυγής.

Αυτά τα επεισόδια δεν είναι απλό stress, αλλά υπερβολικές αντιδράσεις που συγκλονίζουν τον σκύλο, χωρίς να μπορεί να τις αντιμετωπίσει.

Η Dr Joanna Woodnutt, κτηνίατρος με εξιδείκευση στη συμπεριφορά σκύλων, εξηγεί:

“Οι κρίσεις πανικού είναι μία ακραία επίδειξη φόβου με τόσο ισχυρές αντιδράσεις, ώστε να φαίνονται ανεξήγητες με βάση τα δρώμενα.

Κάποιες φορές, η αιτία που προκαλεί αυτήν την εκδήλωση πανικού είναι εμφανής, όπως τα πυροτεχνήματα ή οι κεραυνοί.

Άλλες φορές, ο πανικός προκύπτει από το πουθενά, κάνοντας τους σκυλογονείς να σαστίζουν.”

Σε ένα της άρθρο στο AKC (American Kennel Club), η κτηνίατρος- χειρούργος, Dr Linda Simon, είπε:

“Ενώ πολλοί σκύλοι βιώνουν άγχος στην καθημερινότητα τους, κάποιο μικρότερο ποσοστό ζει μία συνεχή και χρόνια κατάσταση stress που τους κάνει να είναι ευάλωτοι στην εκδήλωση επεισοδίων “κρίσεων πανικού”.

Αυτοί δεν είναι απλά “νευρικοί” σκύλοι, αλλά άτομα που έμαθαν, ότι ο κόσμος τους είναι απρόβλεπτος και τρομακτικός, με αποτέλεσμα το σώμα τους να έχει προσαρμοστεί στην αποτύπωση μίας συμπεριφοράς διαρκούς και πλήρους συναγερμού.”

Κατανόηση διαφοράς μεταξύ άγχους και πανικού

Ίσως, αναρωτιέσαι πολλές φορές, αν ο κολλητός σου βιώνει κάποια κρίση πανικού ή είναι στρεσαρισμένος.

Οι διαφορές μεταξύ των δύο αυτών συναισθηματικών καταστάσεων είναι η ένταση και η διάρκεια.

Το άγχος στους σκύλους φαίνεται να έχει ξεκάθαρο αίτιο, όπως ο κρότος μιας αστραπής, η επίσκεψη στον κτηνίατρο ή αν αφεθούν μόνοι στο σπίτι.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να λαχανιάζουν, να βηματίζουν νευρικά πάνω-κάτω ή να κλαψουρίζουν, όμως συνήθως θα επανέλθουν στη φυσιολογική τους κατάσταση, όταν εκλείψει το αίτιο που προκάλεσε αυτές τις αντιδράσεις.

Οι κρίσεις πανικού, από την άλλη, ξεπερνούν όλα τα παραπάνω.

Είναι ακραίες και ξαφνικές και ισοδυναμούν με μία συναισθηματική έκρηξη.

Ο σκύλος δεν είναι απλά ανήσυχος, αλλά νιώθει παγιδευμένος, τρομοκρατημένος και ανίκανος να ελέγξει τις πράξεις του.

Πως μοιάζει ο πανικός στους σκύλους;

Το φιλαράκι σου δε μπορεί να σου πει, πότε βιώνει τον πανικό, όμως το σώμα του μπορεί.

Κατά τη διάρκεια, κάποιου επεισοδίου, μπορεί να δεις τα παρακάτω:

• Κούνημα ή τρέμουλο
• Γρήγορες αναπνοές ή λαχάνιασμα
• Νευρικούς βηματισμούς ή κυκλικές κινήσεις
• Σάλια που τρέχουν από το στόμα
• Κλαψούρισμα, γάβγισμα ή γρύλισμα
• Προσπάθεια δραπέτευσης (γδαρσίματα στην πόρτα, πήδημα από τον φράχτη κ.α.)
• Κρύψιμο κάτω από τα έπιπλα ή απόσυρση σε σκοτεινά μέρη
• Αναίτια ούρηση ή αφόδευση
• Εμετός ή διάρροια
• Χαμηλωμένο κεφάλι, πεσμένα αυτιά και ουρά ανάμεσα στα σκέλια

Κάθε σκύλος μπορεί να εμφανίσει διαφορετικούς συνδυασμούς από τα παραπάνω σημάδια.

Κάποιοι σκύλοι παγώνουν κυριολεκτικά, ενώ άλλοι έχουν εκρηκτικές αντιδράσεις, όπως σκάψιμο, τρεχάλα ή εμμονικό δάγκωμα, ως προσπάθεια διαφυγής από τον φόβο.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, μάλιστα, κάποιοι σκύλοι τραυματίζονται πάνω στην προσπάθεια τους να το σκάσουν.

Οι πιο κοινοί παράγοντες πρόκλησης των κρίσεων πανικού στους σκύλους

Όταν κατανοήσεις τι αναστατώνει τον κολλητό σου, τότε ίσως τον βοηθήσεις.

Οι κρίσεις πανικού, μπορεί να πηγάζουν από διάφορες πηγές, όπως:

• Φοβία στους θορύβους.

  Κεραυνοί, πυροτεχνήματα, ηλεκτρικές σκούπες, ακόμα και ο ήχος του μπιπ ενός συναγερμού, μπορούν να προκαλέσουν επεισόδιο πανικού σε έναν υπερευαίσθητο σκύλο.

  Έχει ενδιαφέρον, ότι δεν πρόκειται για τον ήχο αυτό-καθεαυτό, διότι κάποιοι σκύλοι νιώθουν ότι αλλάζει η βαρομετρική πίεση πριν την καταιγίδα και ξεκινούν να πανικοβάλλονται αρκετή ώρα, πριν αυτή ξεσπάσει με τους κρότους των κεραυνών.

  Επίσης, με επαναλαμβανόμενα περιστατικά, ίσως ανακάλυψες ότι ο σκύλος σου περιμένει ότι θα ακούσει δυνητικά κάποιον θόρυβο και αρχίζει να πανικοβάλλεται.

  Αυτό μοιάζει με συσχετισμό γεγονότων, όπως π.χ αν τρομοκρατηθεί από την ενεργοποίηση ενός συναγερμού καπνού, τότε ίσως αισθάνεται ανάλογα, όταν βλέπει τον σκυλογονέα του να μαγειρεύει στην κουζίνα, όπου ατμοί βγαίνουν από την κατσαρόλα.

• Άγχος αποχωρισμού.

  Οι σκύλοι είναι πολύ κοινωνικά όντα.

  Αν μείνουν μόνοι στο σπίτι, ίσως τρομοκρατηθούν, κάποιοι τουλάχιστον , ειδικά αν δεν έχουν διδαχθεί ποτέ, ότι η μοναξιά δεν ενέχει κινδύνους.

  Ακόμα και ο ήχος των κλειδιών σου ή εσύ που κρατάς το παλτό σου , είναι ικανά σημάδια να πυροδοτήσουν τον πανικό, αν το φιλαράκι σου έχει συσχετίσει, αυτά τα σήματα με την εγκατάλειψη.

• Άγχος για περιορισμό στο σπίτι.

  Για σκύλους που έχουν ζήσει σε καταφύγια ή ήταν έγκλειστοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αν μείνουν μέσα σε ένα κλουβί φύλαξης ή σε κάποιο μικρό δωμάτιο, ίσως ξαναφουντώσουν μέσα τους οι παλιοί φόβοι.

  Ότι μοιάζει για κάποιον σκύλο σαν “ασφαλής χώρος”, μπορεί να σημαίνει για κάποιον άλλον παγίδευση.

• Επίσκεψη σε κτηνίατρο ή groomer.

  Μία προηγούμενη οδυνηρή εμπειρία στον κτηνίατρο ή σε κάποιον που προσφέρει υπηρεσίες περιποίησης κατοικιδίων, μπορεί να οδηγήσει μία διαδικασία ρουτίνας σε έναν εφιάλτη.

  Κάποιοι σκύλοι τρέμουν αμέσως μόλις παρκάρεις το αυτοκίνητο έξω από το μέρος του φόβου, διότι έχουν ήδη προεξοφλήσει αυτά που τους περιμένουν.

• Προβλήματα υγείας.

  Δεν είναι όλες οι κρίσεις πανικού συναισθηματικές.

  Τα ιατρικά προβλήματα, όπως οι επιληπτικές κρίσεις, οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα ή κάποια έκθεση σε τοξικούς παράγοντες, μπορούν να διεγείρουν συμπτώματα κρίσεων πανικού.

  Για αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό να αποκλείσεις με τον κτηνίατρο σου τυχόν ιατρικά θέματα, πριν αποφασιστεί ότι υπάρχουν προβλήματα συμπεριφοράς.

Το κρυφό αίτιο που μάλλον αγνοείς

Πολλοί σκυλογονείς, θεωρούν ότι είναι εμφανείς οι αιτίες πυροδότησης της συμπεριφοράς αυτής, όπως κεραυνοί, πυροτεχνήματα, μοναξιά κ.α.

Όμως, κάποιες φορές τα πιο ισχυρά αίτια αγνοούνται.

Σκέψου τα προληπτικά σήματα, δηλαδή σημάδια που ο σκύλος σου έχει συσχετίσει με κάτι δυσάρεστο.

Για παράδειγμα, αν ο σκύλος σου μισεί τις βόλτες με το αυτοκίνητο, ίσως αρχίζει να τρέμει από την ώρα που ανοίγεις την πόρτα του γκαράζ ή βλέπει να κρατάς στο χέρι σου τα κλειδιά του αυτοκινήτου.

Ο πανικός δεν προέρχεται από το αυτοκίνητο αυτό-καθεαυτό, αλλά από την προσδοκία του επερχόμενου φόβου.

Αυτό το προληπτικό άγχος δυναμώνει με τον καιρό, δημιουργώντας έναν αδυσώπητο κύκλο, όπου ο σκύλος σου αγχώνεται κάθε φορά όλο και πιο νωρίς μέσα σε αυτήν τη ρουτίνα, μέχρι το σημείο, όπου και τα πιο μικρά σήματα των φόβων του, θα του προκαλούν πανικό.

Αν καταφέρεις και σπάσεις αυτόν τον βασανιστικό κύκλο αλληλουχίας προσδοκώμενων εκφοβιστικών σημάτων, τότε θα διαλύσεις αυτό το μοντέλο που έχει δημιουργηθεί, ενώ το φιλαράκι σου θα ανακουφιστεί για πάντα.

Συνεχίζεται...