Μπορεί αυτή η ορμόνη να αλλάζει τη συμπεριφορά του κατοικιδίου σου; (Μέρος 3ο)

Είδαμε στα δύο προηγούμενα μέρη, αυτού του άρθρου πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η κορτιζόλη στον οργανισμό του τριχωτού σου συντρόφου, καθώς και τις επιπτώσεις της αυξομείωσης των επιπέδων της.

Στο 3ο και τελευταίο μέρος, θα αναφερθούμε στους παράγοντες που ανεβοκατεβάζουν τις τιμές αυτής της ορμόνης, ποιες είναι οι αλλαγές που πρέπει να μας οδηγήσουν στον κτηνίατρο, καθώς και πως μετριούνται τα ποσοστά της.

Ποιοι παράγοντες αυξομειώνουν τα επίπεδα της κορτιζόλης;

Η έρευνα καθιέρωσε μία σαφή λίστα πραγμάτων που οδηγούν σε αύξηση των τιμών της κορτιζόλης:

- Κακές μέθοδοι εκπαίδευσης (φωνές, κολάρα ηλεκτρισμού κ.α.)

- Απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης στα καταφύγια ζώων

- Άγχος αποχωρισμού από αγαπημένα πρόσωπα

- Εκκωφαντικοί ήχοι και ευαισθησία στους θορύβους

- Εχθρική στάση έναντι άλλων σκύλων

- Καλλωπιστικές ή κτηνιατρικές παρεμβάσεις, χωρίς αναισθησία

- Χρονίζοντες πόνοι, λόγω ασθενειών

Επίσης, με τον ίδιο τρόπο καθιερώθηκε και μία άλλη λίστα παραγόντων που οδηγούν σε μείωση της αντίστοιχης τιμής:

- Θετικές και σταθερές αλληλεπιδράσεις με οικείους ανθρώπους (χάιδεμα, παιχνίδια, εντολές ή ομιλία σε ήρεμο τόνο κ.α.)

- Μία σταθερή καθημερινή ρουτίνα (γεύματα σε προκαθορισμένους χρόνους, περίπατοι στο ίδιο μοτίβο, καθώς και ώρες ξεκούρασης)

- Θετική ενίσχυση για την εκπαίδευση και όχι τιμωρίες

- Παρουσία οικείων προσώπων κοντά στον σκύλο, όταν επισκέπτεται τον κτηνίατρο

- Απαλό μασάζ, ειδικά μετά από στρεσογόνες εμπειρίες

- Κλασική μουσική ως background, όταν το περιβάλλον δημιουργεί άγχος.

Ποιες αλλαγές μπορούν να σε οδηγήσουν στον κτηνίατρο;

Αν ο σκύλος ή η γάτα σου δείχνει κάποιο από τα παρακάτω σημάδια, ειδικά όταν κάποια προκύπτουν συνδυαστικά, τότε πρέπει άμεσα να επισκεφθείς τον κτηνίατρο σου.

Κανένα από αυτά τα σήματα δεν είναι ανησυχητικό από μόνο του και τα περισσότερα μπορούν να εξηγηθούν από πολλά άσχετα πράγματα, όμως αν κάποια εμφανιστούν ταυτόχρονα ή αν επιμένουν να εμφανίζονται για εβδομάδες, αντί για λίγες ημέρες, τότε η ανισορροπία των τιμών της κορτιζόλης μετακινείται προς τα επάνω στη λίστα των πιθανοτήτων που πρέπει να αποκλειστούν:

- Ξαφνικές ή επίμονες αλλαγές στη δίψα ή την ούρηση

• Αξιοσημείωτη αύξηση ή απώλεια βάρους

- Αλλαγές στην όρεξη του κατοικιδίου σου

- Η “ποιότητα” του δέρματος ή προβλήματα στο τρίχωμα, ειδικά αν φαίνεται φθαρμένο ή το δέρμα “σπασμένο”

- Μυϊκές αδυναμίες

- Λήθαργος ή ασυνήθιστη κινητικότητα

- Ξαφνική και αναιτιολόγητη εμφάνιση στρες, φοβιών ή επιθετικότητας

- Αλλαγές στη συνηθισμένη συμπεριφορά, χωρίς ξεκάθαρες αιτίες.

Τα συμπτώματα που συνδέονται με τα επίπεδα της κορτιζόλης, μπορούν να μοιάζουν ίδια με αντίστοιχα άλλων καταστάσεων, όπως π.χ. της γήρανσης.

Τακτικές εξετάσεις υγείας, μπορούν να εντοπίσουν έγκαιρα το πρόβλημα.

Ο κτηνίατρος σου μπορεί να προτείνει εξετάσεις αίματος, καλλιέργεια ούρων ή ειδικές εξετάσεις που θα ανιχνεύσουν τυχόν προβλήματα σε κάποιους αδένες.

Οι εξετάσεις αίματος θα δώσουν απευθείας την εικόνα, όμως μπορούν να επηρεαστούν αυτά τα ευρήματα από το άγχος, κατά τη διάρκεια της αιμοληψίας.

Οι μέθοδοι εξακρίβωσης των τιμών αυτής της ορμόνης στο αίμα, αφορούν τα επίπεδα αναφοράς της κορτιζόλης, χαμηλή δόση ένεσης δεξαμεθαζόνης στο test κορτιζόλης και ACTH (Adrenocorticotropic hormone ή αδρενοκορτικοτρόπος ορμόνη) που χρησιμοποιείται για να διεγείρει τα επίπεδα της κορτιζόλης.

Ο κτηνίατρος σου θα επιλέξει το σωστό test για να εξακριβώσει τις τιμές της κορτιζόλης στο αίμα του κολλητού σου.

Η μεγάλη εικόνα

Η κορτιζόλη δεν είναι ο εχθρός, αλλά ο εκπληκτικός τρόπος που το σώμα ταιριάζει τους εσωτερικούς πόρους με τις εξωτερικές απαιτήσεις.

Τα καλά νέα είναι, ότι ο μοχλός επαναφοράς της κορτιζόλης του κατοικιδίου σου σε ισορροπημένα επίπεδα, βρίσκεται μέσα στο εύρος των ενεργειών σου.

Η εξασφάλιση της ηρεμίας μέσα στο σπίτι σου, η προβλέψιμη ρουτίνα του συντρόφου σου, η θετική εκπαίδευση και ο εμπλουτισμός του περιβάλλοντος που ζει με παιχνίδια, δραστηριότητες κ.α, είναι πράγματα που μπορείς να προσφέρεις στο φιλαράκι σου.

Ο κτηνίατρος σου που ελέγχει τους βασικούς δείκτες υγείας του κατοικιδίου σου, καθώς εκείνος μεγαλώνει, όπως και η παρουσία σου κοντά του, όταν το στρες εισβάλει στον κόσμο του (π.χ πυροτεχνήματα, άγνωστοι άνθρωποι και αναπάντεχες συναντήσεις με άλλα ζώα).

Αν κάτι αλλάζει επάνω στον σκύλο ή τη γάτα σου και αδυνατείς να διαπιστώσεις τι γίνεται, τότε ο έλεγχος της βιοχημείας του, ίσως είναι διαφωτιστικός.

Μία ορμόνη, φυσικά, δε μπορεί να εξηγήσει τα πάντα.

Όμως, η κορτιζόλη εξηγεί περισσότερα από ότι καταλαβαίνουν οι άνθρωποι και αν την παρατηρήσεις, ίσως ανακαλύψεις διάφορες αλλαγές που προσπαθούσες αρκετό καιρό να αποκρυπτογραφήσεις.