Είδαμε στο 1ο μέρος του άρθρου αυτού, τι είναι η κορτιζόλη, πως παράγεται, πως λειτουργεί αυτή και σε ποια επίπεδα πρέπει να κινείται.
Στο 2ο μέρος του άρθρου, θα δούμε τι συμβαίνει, όταν αυτή η σημαντική ορμόνη αυξάνεται πολύ ή όταν αντίστοιχα μειώνεται, τι επίδραση έχει στη συμπεριφορά του τριχωτού μας φίλου, καθώς και ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν την αυξομείωση της.
Τι συμβαίνει όταν η κορτιζόλη αυξάνεται πολύ;
Κάποιες φορές, το πρόβλημα με αυτήν την ορμόνη δε σχετίζεται καθόλου με το άγχος, προέρχεται από το σύστημα των αδένων που περιγράψαμε στο 1ο μέρος του άρθρου και συγκεκριμένα, όταν αυτό το σύστημα παράγει μεγάλες ποσότητες κορτιζόλης, ίσως λόγω κάποιου όγκου που υπάρχει στην υπόφυση ή στα επινεφρίδια.
Αυτή η κατάσταση ονομάζεται σύνδρομο Cushing’s.
Πρόκειται για μία από τις συχνότερες ενδοκρινικές διαταραχές σε μεσαίες και μεγάλες ηλικίες σκύλων, ενώ μόνο στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι εμφανίζονται 100000 νέα περιστατικά Cushing’s κάθε χρόνο.
Πρόκειται για μία ασθένεια που συναντάται και στις γάτες πιο σπάνια, όμως.
Τα κλασικά σημάδια του συνδρόμου Cushing’s, είναι:
- Αυξημένη δίψα και ούρηση
- Αυξημένη όρεξη
- Εμφάνιση πρησμένης κοιλιάς
- Λεπτό δέρμα, απώλεια τριχώματος, καθώς και θαμπάδα αυτού
- Χαμηλά επίπεδα ενέργειας ή λήθαργος
- Μολύνσεις του ουροποιητικού συστήματος
Η χρόνια έκθεση σε αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, μπορεί να οδηγήσει σε όξυνση του διαβήτη, σε αύξηση της αρτηριακής πίεσης, καθώς και στην εμφάνιση θρόμβων στο αίμα των σκύλων.
Παίζει σημαντικό ρόλο ο έγκαιρος εντοπισμός του προβλήματος, καθώς και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση.
Τι συμβαίνει όταν η κορτιζόλη μειώνεται;
Στην αντίπερα όχθη, τα επινεφρίδια μπορούν να μειώσουν την παραγωγή της κορτιζόλης.
Αυτό το φαινόμενο, ονομάζεται Addison’s syndrome και είναι πιο δύσκολο να γίνει η διάγνωση του, διότι τα συμπτώματα δεν είναι σταθερά, αλλά πάνε και έρχονται.
Πρόσεξε για τα παρακάτω:
• Λήθαργος ή ασυνήθιστη ένδειξη αδυναμίας
• Εμετός ή διάρροια
• Ανορεξία
• Τρέμουλα
• Απώλεια βάρους
Σε σοβαρές περιπτώσεις, κατάρρευση ή σοκ (Addisonian crisis).
Η Addisonian crisis είναι απειλητική για τη ζωή του κολλητού σου και μάλιστα άμεσα.
Αν το φιλαράκι σου καταρρεύσει ξαφνικά ή δείχνει σοβαρή αδυναμία, επισκέψου άμεσα τον κτηνίατρο σου.
Κορτιζόλη και συμπεριφορά
Επειδή η κορτιζόλη επηρεάζει τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα κατευθείαν, αυτό το γεγονός έχει αντίκτυπο και στη συμπεριφορά του κατοικιδίου σου.
Η χρόνια αυξημένη κορτιζόλη σχετίζεται με το στρες, τις φοβίες, την επιθετικότητα και τις νευρικές κινήσεις πέρα-δώθε.
Σκύλοι που δείχνουν επιθετικές τάσεις, έχει εξακριβωθεί ότι το επίπεδο βάσης αυτής της ορμόνης είναι σε ανοδική τροχιά.
Σκύλοι που βιώνουν άγχος αποχωρισμού, εμφανίζουν σημαντικές εκρήξεις αυξημένης κορτιζόλης, όταν οι ανθρωποσύντροφοι τους λείπουν από το σπίτι, ενώ έφηβοι σε ηλικία σκύλοι με αυξημένη κορτιζόλη, δείχνουν εξαιρετικά ανήσυχοι, όταν βρίσκονται σε άγνωστο περιβάλλον.
Αντίθετα, σκύλοι που ζουν με σταθερότητα και συντρόφους που εμπιστεύονται, δείχνουν ισορροπημένα επίπεδα κορτιζόλης.
Το περιβάλλον που διαβιούν, δηλαδή το ήρεμο και προβλέψιμο, διαμορφώνει σωστά το ενδοκρινικό τους σύστημα.
Επίσης, η έρευνα έδειξε και κάτι άλλο, πολύ ενδιαφέρον.
Ντροπαλοί ή προσεκτικοί σκύλοι τείνουν να εμφανίζουν το επίπεδο βάσης της κορτιζόλης σε υψηλότερα ποσά, ενώ οι πιο ανήσυχοι και με διάθεση εξερεύνησης σκύλοι, δείχνουν χαμηλότερα επίπεδα βάσης αυτής της ορμόνης, όμως με εντονότερες εκρήξεις, όταν στρεσαριστούν.
Κάθε συμπεριφορά από τις οποίες αναφέρθηκαν παραπάνω, ακολουθεί τη δική της φυσιολογία και δεν υπάρχει ξεκάθαρο μοτίβο.
Αυτό που παίζει σημαντικό ρόλο, είναι αν το σύστημα ορμονών μπορεί να επιστρέψει σε ήρεμη φάση, όταν η πρόκληση που πυροδότησε την έκρηξη των παραγόμενων ορμονών εξαλείφθηκε.
Συνεχίζεται...